Burnout en psychische belasting

Werkdruk en werkstress zijn veel voorkomende risicofactoren in de uitoefening van het werk. Werkdruk kan ontstaan door een hoog werktempo, tijdsdruk, gebrek aan kennis en vaardigheden en te weinig invloed op de arbeids- en rusttijden. Werkstress is een situatie van langdurige psychische overbelasting. Behalve door werkdruk kan werkstress ook ontstaan doordat de werknemer langere tijd niet aan gestelde eisen kan voldoen, of wanneer hij denkt dat hij niet aan de eisen kan voldoen, door te veel of juist te weinig werk, te moeilijk of juist te makkelijk werk, saai, repeterend of gevaarlijk werk, een slechte sfeer op het werk, onzekerheid en ontevredenheid.
Werkdruk en werkstress kunnen leiden tot overspannenheid of een burnout. Overspannenheid wordt gekenmerkt door spanningsklachten met aanzienlijke beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren. De werknemer is moe, gespannen, prikkelbaar, emotioneel labiel, lijdt aan concentratieverlies of slaapt slecht. Burnout vertoont een grote overlap met overspannenheid maar heeft een ernstiger en langduriger beloop. Kenmerkend voor burnout is dat de werknemer een lange voorgeschiedenis met spanningsklachten heeft, dat hij emotioneel is uitgeput en een gevoel van verminderde competentie heeft met een cynische houding ten opzichte van zijn werk.

Werkgebonden psychische aandoeningen, waaronder overspannenheid en burnout, staan volgens het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten al jarenlang in de top drie van de gemelde beroepsziekten: in 2004 betrof het nog 27%.

Misschien is de oorzaak hiervoor wel dat de Arboregelgeving weinig concrete voorschriften voor de werkgever kent welke werkdruk en werkstress moeten voorkomen. De Arboregelgeving verplicht de werkgever het werk zoveel mogelijk aan te passen aan de persoonlijke eigenschappen van de werknemer. Hij moet zo veel mogelijk zelf het tempo van het werk kunnen bepalen en er moet een goede verdeling zijn van verantwoordelijkheden en bevoegdheden, die rekening houdt met zijn capaciteit. Verder is de werkgever verplicht tot het opsporen van risico's, bijvoorbeeld in de verplichte Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), het ontwikkelen van een preventief beleid en hij moet de werknemer begeleiden als die met stress kampt. Al met al toch tamelijk ‘vage’ normen.

Hierdoor is het lastig voor de werknemer om aan te tonen dat zijn werkgever in zijn zorgplicht is tekort geschoten, indien hij zijn werkgever aansprakelijk wil houden voor zijn psychische klachten. Uit de schaarse rechtspraak tot nu toe blijkt dat de rechter voor de aansprakelijkheid van een werkgever vaak bepalend acht of hij bekend was met de werkdruk of –stress van de individuele werknemer en dat dit bij deze werknemer tot psychische klachten leidde. Wanneer de werkgever hierop geen maatregelen heeft getroffen om in te grijpen, dan heeft de werknemer wellicht een haalbare zaak.

De haalbaarheid van een aansprakelijkstelling wordt daarbij tenslotte gecompliceerd doordat overspannenheid en burnout niet persé (alleen) door het werk worden veroorzaakt. Ook andere omstandigheden kunnen daaraan (mede) debet zijn. Het is vaak lastig om een (voldoende) oorzakelijk verband tussen werkomstandigheden en psychische klachten aan te tonen; maar niet onmogelijk.
De werknemer die op basis van het voorgaande denkt dat hij zijn werkgever aansprakelijk kan houden voor zijn overspannenheid of burnout, vindt Arbeidsletsel Advocaten bereid dit te onderzoeken.
Heeft u last van een burnout? Neem vrijblijvend contact met ons op via 013 - 4633777 (of gratis 0800 - 220 22 00) of via ons contactformulier.

Reïntegratie en ontslag